پرتافیلتر یکی از اجزای اصلی دستگاه های اسپرسو ساز صنعتی، نیمه صنعتی و خانگی است. وظیفه آن نگه داشتن بسکت قهوه است تا آب داغِ تحت فشار از میان دانه های قهوه آسیاب شده، خارج شود. پرتافیلترها از نظر سایز، ظاهر و کاربرد مدل های بسیار متنوعی دارند که در این میان، دو نوع رایج “single spout” (یک دهانه) و “double spout” (دو دهانه) وجود دارند. تفاوتهای میان این دو مدل نه تنها در ظاهر و طراحی، بلکه در نحوه کارکرد و کاربردهای آنها نیز مشهود است. در ادامه به تفصیل به بررسی این تفاوتها خواهیم پرداخت.
تفاوت در طراحی دهانههای پرتافیلتر
همانطور که از نام پرتافیلتر تک دهانه مشخص است، دارای یک هانه است و تنها یک خروجی برای قهوه دارد. طراحی آن به شکلی است که عصاره قهوه از یک نقطه واحد خارج میشود و بهطور مستقیم به فنجان میریزد. اما پرتافیلتر دو دهانه دارای دو خروجی برای قهوه هستند. این خروجیها معمولا به شکلی قرار دارند که قهوه به دو فنجان مجزا تقسیم شود. تفاوت در تعداد دهانه ها نقش مهمی در کنترل جریان قهوه و نحوه سرو آن دارد. در پرتافیلترهای دو دهانه، قهوه اسپرسو بهطور همزمان به دو قسمت تقسیم شده و به دو فنجان مجزا یا یک فنجان هدایت میشود. درنتیجه مناسب برای تهیه دو شات همزمان قهوه اسپرسو است.
کاربرد هر کدام چیست؟
مدل single spout بیشتر برای زمان هایی مناسب است که فقط یک شات اسپرسو نیاز دارید. قهوه از یک خروجی عبور کرده و مستقیم به یک فنجان ریخته میشود. این روش برای کسانی که به دنبال تجربهای شخصی، با کنترل بیشتر روی عصاره گیری قهوه هستند، مناسبتر است. درمقابل در مواقعی که نیاز به تهیه دو شات اسپرسو بهطور همزمان وجود دارد، از پرتافیلتر Double Spout استفاده میشود. بارستاها از این مدل برای سرعت بخشیدن به فرآیند سرو اسپرسو برای دو سفارش در یک زمان استفاده میکنند. همچنین، این دسته گروپ در شرایطی که دو شات اسپرسو به عنوان پایهای برای نوشیدنیهای دیگر مانند کاپوچینو یا لاته استفاده شود، کاربرد دارد.
تاثیر بر طعم اسپرسو
یکی از مباحث مهم در مورد طعم و کیفیت نهایی قهوه اسپرسو، تاثیر ابزار و تجهیزات مورد استفاده است. در پرتافیلترهای تک خروجی به دلیل داشتن یک خروجی، معمولاً جریان قهوه یکنواختتری دارد و بارستا میتواند کنترل بیشتری روی عصارهگیری داشته باشد. همچنین، چون قهوه به یک فنجان هدایت میشود، از دید بارستاها این نوع پرتافیلتر برای تهیه اسپرسوهای خاص با تمرکز بر طعم ایدهآلتر است. مانند قهوه های اسپرسو سینگل اورجین یا تک خواستگاه.
در حالی که پرتافیلتر دو دهانه باعث افزایش سرعت در سرو میشود، برخی بارستاها معتقدند که تقسیم قهوه به دو فنجان ممکن است به کمی تغییر در جریان عصارهگیری منجر شود. با این حال، این تفاوت معمولا بسیار جزئی است و بر تجربه کلی تاثیر چشمگیری ندارد. اما برای بارستاهای حرفهای که به دنبال دقیقترین و ظریفترین تفاوتها هستند، ممکن است مهم باشد.

کارایی در محیطهای حرفهای
در کافیشاپ هایی که کیفیت قهوه اسپرسو و توجه به جزئیات مهم است و بارستا نیاز دارد تا هر شات را بهطور جداگانه آماده کند، دسته گروپ تک دهانه انتخاب بهتری است. این مدل بیشتر در کافیشاپ های تخصصی و برای مشتریانی که به دنبال نوشیدن قهوه اسپرسوی ایدهآل هستند، استفاده میشود. در محیطهایی که سرعت سرو مشتریان مهم است، مانند کافیشاپهای شلوغ، دسته گروپ دو دهانه کاربرد بیشتری دارد. این نوع پرتافیلتر به بارستا اجازه میدهد تا همزمان دو شات اسپرسو تهیه کند و فرآیند سرو را سریعتر پیش ببرد.
چند نکته مهم!
خروجی یا دهانه های دسته گروپ یکی از قابل توجه ترین ویژگی های پورتافیلتر هستند. دهانه های یک پورتافیلتر برای هدایت جریان قهوه به داخل ظرف شما طراحی شده اند. پس مهم است که شناخت کاملی نسبت به آنها داشته باشیم. علاوه بر مواردی که در بالا به آنها اشاره کردیم، این دو مدل از دسته گروپ تفاوت های دیگری هم نیز دارند که در ادامه به آنها پرداختیم. از جمله:
- پرتافیلترهای Single Spout معمولا با بسکت های قهوه با ظرفیت کمتر (معمولاً 7 تا 9 گرم) استفاده می شوند. و پرتافیلترهای Double Spout اغلب دارای بسکت های قهوه بزرگتر (معمولاً 14 تا 18 گرم) می باشند.
- در مدل Single Spout با توجه به اینکه قهوه از یک دهانه خارج میشود، کنترل ریختن قهوه سادهتر است و احتمال پاشیدن قهوه به اطراف کمتر میباشد. و در مدل دهانه، ممکن است یکی از فنجانها بیشتر از دیگری پر شود یا قهوه به بیرون از فنجان بریزد. به همین دلیل، استفاده از این نوع پرتافیلتر نیاز به دقت بیشتری دارد.
- دسته گروپ Double Spout به دلیل داشتن دو دهانه، نمای متقارنتر و ساختار پیچیدهتری دارد. این ویژگی ظاهری برای خیلیها جذابتر است چون جلوهای حرفهای و متعادل به دستگاه میبخشد. اما مدل Single Spout ظاهر سادهتر و مینیمالتری دارد که بهویژه با سبکهای مدرن و مینیمالیستی تناسب خوبی دارد. این مدل برای کسانی که به دنبال ظاهری ساده و در عین حال شیک هستند، انتخاب جذابی است.
در نهایت، انتخاب بین Single spout portafilter و Double Spout portafilter، به نیاز و اولویتهای بارستا یا مصرفکننده بستگی دارد. اگر تمرکز بر کیفیت و دقت اسپرسو و سرو یک شات مجزا باشد، مدل تک دهانه مناسبتر است. اما اگر هدف سرعت و کارایی بالا باشد، مدل دو دهانه انتخاب بهتری خواهد بود.
سوالات متداول
در پرتافیلتر دو دهانه بیشتر چنلینگ قهوه ایجاد می شود یا در پرتافیلتر تک دهانه؟
احتمال چنلینگ بیشتر به نحوهی توزیع و فشردهسازی و در کل به مرحله تمپینگ قهوه در پرتافیلتر، و جنس و طراحی هدگروپ دستگاه بستگی دارد تا خود پرتافیلتر.
آیا می توان در پرتافیلتر Single Spout از سبد قهوه دبل شات استفاده کرد؟
بله، میتوان از سبد قهوه دبل شات در پرتافیلتر Single Spout استفاده کرد. استفاده از سبد دبل شات در پرتافیلتر Single Spout معمولاً در مواقعی صورت میگیرد که کاربر قصد دارد حجم بیشتری از قهوه را تنها در یک فنجان بریزد.





